Direksiyon elinizde titriyorsa araç size bir şey anlatmaya çalışıyordur. Sorun bazen on dakikalık bir balans ayarıyla biter, bazen de fren diskine kadar uzanır. Aşağıda, tamirciye gitmeden önce kendi kendinize sorabileceğiniz soruları ve her cevabın işaret ettiği arızayı sırayla ele alıyoruz.
Bu, teşhisin yüzde sekseni. Direksiyon titremesi her hızda aynı şekilde ortaya çıkmaz ve ortaya çıktığı an, sorunun kaynağını neredeyse adres gibi verir.
Hayır, sık karıştırılıyor. Balans, jant-lastik takımının ağırlık dağılımını dengelemektir; kurşun ağırlık takılarak yapılır. Rot ayarı (aks ayarı) ise tekerleklerin yere ve birbirine göre açılarını düzeltir. Balans bozuksa titrersiniz; rot ayarı bozuksa araç bir tarafa çeker ve lastik tek taraflı aşınır. Titreşim şikâyetinde önce balans bakılır, ama lastikte düzensiz aşınma varsa ikisi birlikte yapılmalıdır — çünkü aşınmayı yaratan ayar hatası düzeltilmezse balans birkaç bin kilometrede yine bozulur.
Kesinlikle. Lastik sırtında topak, yanağında balonlaşma ya da içyapıda kayma varsa hiçbir balans makinesi bunu düzeltemez. Bir de en ucuz ihtimal var: hava basıncı. Ön tekerleklerden birinin basıncı diğerinden belirgin düşükse yuvarlanma çapı değişir ve direksiyonda hem titreşim hem çekme hissedersiniz. Titreşim başladığı gün yapılacak ilk iş, dört lastiği soğukken kontrol etmek — basınç ayarı konusundaki rehberde etiket değerlerini nereden okuyacağınız anlatılıyor.
Şart değil. Disk kalınlığı üretici sınırının üstündeyse tornalanabilir; ancak günümüz araçlarında diskler ince üretildiği için torna sonrası ömür kısalır. Diskler çift olarak, balatalarla birlikte yenilenirse en sağlıklısı olur. Balatanın aşınma seviyesini kontrol etme yöntemini biliyorsanız, disk yüzeyindeki dalgalanmayı da elinizle hissedebilirsiniz: yüzeyde parmakla belli olan basamak ya da mavi-mor renk değişimi varsa disk aşırı ısınmış demektir.
| Neden | Belirgin olduğu durum | Ek işaret | Emek/masraf |
|---|---|---|---|
| Balans bozukluğu | 90-120 km/s | Jantta ağırlık düşmüş, kaldırım darbesi geçmişi | Çok düşük |
| Lastik deformasyonu | Her hızda, artan | Yanakta şişkinlik, sırtta düzensizlik | Orta-yüksek |
| Eğilmiş fren diski | Frenlemede | Pedalda zonklama | Orta |
| Rotil / salıncak burcu boşluğu | Bozuk zemin, düşük hız | Tık sesi, direksiyonda boşluk | Orta |
| Aks mafsalı | Hızlanırken | Virajda tıkırtı | Orta-yüksek |
| Motor takozu | Rölanti, kalkış | Vitese takarken sarsıntı | Orta |
| Ateşleme/yakıt beslemesi | Rölanti, yüklenmede | Tekleme, arıza lambası | Düşük-orta |
Direksiyon simidi gövdeye bağlıdır; motor düzensiz çalışırsa titreşim oraya kadar yürür. Bujilerde aşınma, hava filtresinin tıkanması ya da yakıt filtresinin zamanı geçmesi rölantiyi bozar. Bu tür bir titreşim genelde hızla ilgisizdir ve trafik ışığında beklerken en belirgin halini alır. Kışın soğukta artıyorsa ısıtma bujileri (dizel araçlarda) tarafını da hesaba katmak gerekir. Motor tarafı şüpheliyse önce filtre ve buji gibi ucuz kalemleri elemek mantıklı.
Ucuzdan pahalıya, dışarıdan içeriye. Önce basınç, sonra balans, sonra fren, en sonda süspansiyon ve aktarma organları.
Pratik yol şu: lastik basıncını düzeltin ve birkaç gün sürün. Titreşim sürüyorsa balans yaptırın; usta ağırlık takarken jantın salgısını da görecektir. Titreşim yalnız frenlemede kalıyorsa disk-balata takımına bakın. Bunların hepsi temizse iş süsp