Direksiyonda titreme mi var, yoksa araç kendi kendine bir tarafa mı kayıyor? Bu iki şikâyet birbirine benziyor ama kaynakları çoğu zaman farklı. Dingil oyunluğu, tekerlek yatağı aşınması ve hizalama bozukluğu; üçü de "araç sallantısı" başlığı altında toplanır. Aşağıda kendi garaj yolunuzda, özel alet almadan nereye kadar teşhis yapabileceğinizi adım adım ayırıyoruz.
Sürücünün tarif ettiği sallantı üç ayrı davranıştan biri olabilir:
Bu ayrımı yapmadan parça değiştirmek en pahalı yoldur. Frende basınca artan bir titreme için rotil değiştirmek işe yaramaz; disk salgısına bakmak gerekir.
Aracı düz zeminde krikoyla kaldırın, mutlaka takoz veya sehpa koyun. Tekerlek serbest kaldığında iki test yapılır:
Ayırt edici bir hile: fren pedalına birinin basmasını isteyin ve 12–6 testini tekrarlayın. Boşluk kayboluyorsa sorun tekerlek yatağındadır, sürüyorsa süspansiyon bağlantılarındadır.
| Belirti | Muhtemel kaynak | İlk kontrol |
|---|---|---|
| Sabit hızda, hız arttıkça artan simit titremesi | Balans bozukluğu, lastik deformasyonu | Balans ve lastik yürüme yüzeyi |
| Belirli hız penceresinde gelip geçen titreme | Ön tekerlek balansı veya jant salgısı | Jant çarpması, ağırlık düşmesi |
| Yavaşta bile kaba sallanma, kasis sonrası artış | Rotil / rot başı boşluğu | Elle sallama testi |
| Viraja girerken artan uğultu, hafif sallanma | Dingil yatağı | Dönme sesi, sıcaklık farkı |
| Fren yapınca zonklayan pedal ve simit | Disk salgısı, balata düzensiz aşınması | Balata ve disk kalınlığı |
| Sallantı yok ama araç sürekli sağa/sola kaçıyor | Hizalama (rot-balans ayarı), farklı lastik basınçları | Basınç kontrolü, sonra hizalama |
Karıştırılan iki iş bunlar. Balans, tekerlek-jant setinin ağırlık dağılımını düzeltir ve titremeyi keser. Hizalama (ön düzen) ise tekerleklerin yola göre açılarını (kamber, kaster, toe) ayarlar; sallantıyı değil kaçırmayı ve düzensiz lastik aşınmasını çözer. İkisi de gerekli olabilir ama sırayı doğru kurun.
| Balans | Ön tekerlek hizalaması | |
|---|---|---|
| Neyi düzeltir | Hızla artan titreme | Yana kaçma, direksiyon merkezi kayması |
| Belirti | Simitte vibrasyon | Lastiğin bir omzunda tıraşlanma |
| Ne zaman şart | Lastik değişimi, jant darbesi sonrası | Rotil/rot değişimi, çukur darbesi, süspansiyon işi sonrası |
| Boşluk varken yapılır mı | Evet, tekerlek sökülü yapılır | Hayır, önce boşluk giderilir |
Kritik kural: Rotil, rot başı veya dingil yatağında boşluk varken yapılan hizalama parayı çöpe atmaktır. Ölçüm cihazı boşluklu bir mekanizmayı sabit kabul eder, araç yola çıkınca değerler yeniden kayar.
Bu listede hiçbir madde yoksa ve şikâyet sadece titremeyse, önce lastik basınçlarını eşitleyip balans yaptırın. Doğru basınç, sallantı şikâyetinin sanılandan büyük bir kısmını hafifletir; lastik basıncını doğru ayarlamayı anlatan bölüm bu yüzden hizalamadan önce okunmalı.